ARTIS, Amsterdam: stabiele bomen in een Afrikaanse savanne

ARTIS in Amsterdam heeft een vernieuwd leeuwenverblijf gerealiseerd dat tien keer groter is dan het oude en is ontworpen om het natuurlijke gedrag van leeuwen optimaal te ondersteunen, met elementen zoals een savannelandschap, klimbomen en waterpartijen. Omdat bomen een belangrijke rol spelen als schaduwplek, uitkijkpunt en rustplaats, is voor hun stabiliteit gekozen voor ondergrondse kluitverankering van GreenMax, zodat bovengrondse palen overbodig zijn en veilig voor de dieren. Het verblijf is gebouwd met een minimale ecologische footprint en de leeuwen hebben zich snel en rustig aangepast aan hun nieuwe, natuurlijke omgeving.

Dierentuin ARTIS, gelegen in hartje Amsterdam, is de oudste dierentuin van Nederland. Het is een plek waar mensen, dieren, planten en bomen samen voor biodiversiteit in de hoofdstad zorgen. Onlangs heeft ARTIS een grote stap gezet in het dierenwelzijn met de realisatie van een nieuw leeuwenverblijf.

Het nieuwe leeuwenverblijf is in oppervlakte tien keer groter dan het oude verblijf. Landschapsarchitect Thijs de Zeeuw en architect Alexander Lefebvre hebben het ontwerp gemaakt voor het nieuwe leeuwenverblijf. De Enk heeft als hoofdaannemer de aanleg van het ruimere leeuwenverblijf verzorgd. Een belangrijk uitgangspunt van het ontwerp is dat de inrichting van het verblijf het natuurlijke gedrag van de leeuwen tegemoetkomt. Het nieuwe verblijf kent een glooiend landschap dat is geïnspireerd op de Afrikaanse savanne in verschillende seizoenen. Er zijn klimbomen, voedselbomen, watervallen en een kattenkruidtuin te vinden die samen voor een natuurlijke leefomgeving voor de leeuwen zorgen.

Bomen zijn een belangrijk onderdeel van het nieuwe leeuwenverblijf. Zo zoeken leeuwen vaak de schaduw van bomen op om af te koelen als het buiten heet is. Sommige leeuwen klimmen in bomen om deze te gebruiken als uitkijkposten, zodat ze beter zicht hebben op hun omgeving. Daarnaast kan het voorkomen dat leeuwen in bomen klimmen om op een veilige plek te kunnen rusten of slapen. Om die redenen was het belangrijk om de stabiliteit van de bomen in het verblijf te kunnen waarborgen.

Om de bomen de nodige stabiliteit te bieden, is de kluitverankering van GreenMax toegepast. Kluitverankering biedt een effectieve oplossing om bomen ondergronds te verankeren met stevige gordelbanden en grondankers rondom de boomkluit. Hierbij behoudt de boom zijn natuurlijke bewegingsvrijheid en worden bovengrondse boompalen overbodig. In een leeuwenverblijf bestaat namelijk het risico dat boompalen met boombanden omver geduwd worden. De kluitverankering van GreenMax wordt al jarenlang toegepast bij bomen, zo ook bij de Trudo Toren in Eindhoven en WonderWoods in Utrecht.

Het doel bij het vernieuwen van het leeuwenverblijf was om de ecologische footprint tot een minimum te beperken. Zo werden alle materialen gecontroleerd op conditie en herbruikbaarheid.

Het landschap zal naarmate de tijd verstrijkt meer verwilderen en de leeuwen zullen het territorium eigen maken. De leeuwen hebben in alle rust kunnen wennen aan hun nieuwe verblijf en waren al snel vertrouwd met hun nieuwe leefomgeving.