Coolsingel, Rotterdam: historische platanen duurzaam behouden met TreeParker

Bij de herinrichting van de Coolsingel koos Rotterdam ervoor om de karakteristieke platanen te behouden, ondanks ingrijpende werkzaamheden en beperkte ondergrondse ruimte. Met behulp van innovatief boombunkersysteem TreeParker werd een duurzame groeiplaats gecreëerd die zowel de bomen beschermt als de vernieuwde stadsboulevard ondersteunt.

De Coolsingel is al decennialang het iconische hart van Rotterdam. In 2017 begon de voorbereiding van een grootschalige herinrichting waarbij de verkeersfunctie van de boulevard plaats moest maken voor een aantrekkelijkere en groenere openbare ruimte. Met het nieuwe ontwerp moet de Coolsingel bezoekers een warm welkom bieden, op elk moment van de dag en in alle seizoenen. De ambitie van de gemeente was helder: de Coolsingel transformeren van een verkeersader naar een hoogwaardige stadsboulevard waar voetgangers, fietsers en verblijfskwaliteit centraal staan.

Een belangrijke uitdaging was het behoud van de bestaande bomenrijen. Langs de Coolsingel stonden volwassen gewone platanen, waarvan een deel al sinds de jaren zestig onderdeel uitmaakt van het straatbeeld. Uit boomtechnisch onderzoek bleek dat deze bomen een grote ruimtelijke en cultuurhistorische waarde vertegenwoordigen. Tegelijkertijd zouden de werkzaamheden, gecombineerd met de aanwezigheid van metro-, tram- en kabelinfrastructuur, grote druk leggen op hun wortelomgeving.

Tijdens de herinrichting werd in 2019 gemeld dat de Coolsingel in de nieuwe situatie 250 bomen zou tellen, waaronder 87 nieuwe bomen. De nieuwe bomen kregen volledig een plek in het TreeParker-systeem. Bij de bestaande bomen werd, waar mogelijk, aan de straatzijde extra groeiruimte gecreëerd. De verdichte ondergrond werd afgegraven en vervangen door TreeParker-modules van 60 centimeter hoog, gekoppeld tot een breedte van 3 meter en aangelegd over de volle lengte van de boomzones. Het systeem werd gevuld met bomengrond, afgedekt en voorzien van de nieuwe bestrating.

TreeParker is een ondergronds groeiplaatssysteem dat bomen in de stedelijke omgeving voldoende ruimte geeft om gezond te groeien. De sterke, modulaire constructie wordt onder de bestrating geplaatst en creëert een grote hoeveelheid doorwortelbare groeiruimte. Die ruimte kan worden gevuld met een bodemsamenstelling die is afgestemd op de boomsoort. Daarnaast zorgt het systeem voor een betere water- en zuurstoftoevoer en meer stabiliteit voor de boom. Ook de wortelgroei wordt met Tree Root Guiding in de juiste richting geleid, zodat er geen wortelopdruk ontstaat. Kabels en leidingen kunnen bovendien eenvoudig in de open, modulaire structuur worden geïntegreerd. Zo kregen de platanen op de Coolsingel volop ruimte om verder te groeien, zonder dat dit ten koste ging van de nieuwe inrichting en het intensieve gebruik van de boulevard.

Dat de wortels de extra groeiruimte snel wisten te vinden, werd al tijdens de werkzaamheden duidelijk. Bij het plaatsen van lichtmasten werden de in 2018 aangelegde boombunkers geopend. Na nog geen jaar bleken de wortels al volop de nieuwe groeiruimte in te groeien. Een veelbelovend resultaat, nog voordat de herinrichting was voltooid. ‘We weten wat dit systeem voor bomen kan doen. Maar misschien zien we de resultaten zelfs eerder dan gehoopt’, vertelde de projectleider Coolsingel van het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam. In april 2021 werd de vernieuwde Coolsingel officieel geopend.

De Coolsingel is regelmatig het toneel van grootschalige evenementen, festivals en huldigingen, waarbij tienduizenden bezoekers en voetbalsupporters samenkomen. Tijdens dergelijke bijeenkomsten wordt de openbare ruimte intensief belast en springen grote mensenmassa’s vaak langdurig op dezelfde locatie. Desondanks blijft het TreeParker boombunkersysteem onder de verharding stabiel en betrouwbaar functioneren. Dankzij de constructie, die is ontworpen om de zwaarste verkeersbelastingen te dragen, blijven zowel de groeiplaats als de bomen optimaal beschermd, zelfs onder de meest intensieve gebruiksomstandigheden.

Het succes van de doordachte aanpak op de Coolsingel is ook op de lange termijn zichtbaar. In 2026, jaren na de uitvoering van dit project, staan de platanen nog altijd gezond en vitaal langs de Coolsingel. De bomen leveren dagelijks een belangrijke bijdrage aan het stadsklimaat door verkoelende schaduw te bieden aan bewoners en bezoekers. Tegelijkertijd versterken zij het groene, monumentale karakter van de boulevard en vormen zij een onmisbaar onderdeel van het aantrekkelijke Rotterdamse straatbeeld.

Het project laat zien hoe bestaande, volwassen bomen succesvol kunnen worden geïntegreerd in complexe binnenstedelijke ontwikkelingen. Door bewust te kiezen voor optimale ondergrondse groeiplaatsen blijft niet alleen het groene karakter van de Coolsingel behouden, maar worden ook de voordelen van volwassen bomen veiliggesteld. Van schaduw, klimaatadaptatie, biodiversiteit tot een hoogwaardige beleving van de openbare ruimte.